1.4.1 Ysgogiad cychwynnol

Ers i’r rhaglen Cyfranddaliadau Cymunedol ddechrau yn 2009, mae mwy na 90% o’r cynigion cyfranddaliadau cymunedol wedi cael eu gwneud gan gymdeithasau newydd. Ffurfiwyd y rhan fwyaf o’r cymdeithasau hyn gan gymunedau mewn ymateb i un neu fwy o’r canlynol:

  • mae cymuned ar fin colli gwasanaeth lleol, er enghraifft, tafarn, siop neu swyddfa bost, neu unrhyw wasanaeth cymunedol arall sy’n wynebu methiant yn y farchnad
  • mae cymuned yn cael ei gwasanaethu’n wael gan fenter bresennol, er enghraifft, gallai cefnogwyr clwb pêl-droed deimlo nad yw’r perchenogion presennol yn gwasanaethu eu buddiannau, neu gallai gwasanaeth lleol fod yn rhy ddrud neu fethu â bodloni anghenion lleol
  • nid yw angen neu fuddiant cymunedol yn cael ei fodloni, er enghraifft, dim cyfleusterau chwaraeon lleol, cysylltiadau band eang gwael, neu ddiffyg gweithleoedd hyblyg ar gyfer busnesau newydd
  • mae cymuned yn cael ei hysbrydoli gan syniadau neu gyfleoedd newydd i weithredu ar y cyd, er enghraifft, gan y cyfle i sefydlu cynlluniau ynni adnewyddadwy cymunedol, mentrau bwyd lleol, neu ddatblygu ymddiriedolaethau tir cymunedol ar gyfer tai fforddiadwy.

Mae’r ysgogiadau hyn yn arwain at ffurfio cymdeithasau newydd fel mentrau cyn-gychwyn, neu i weithredu fel cyfrwng ar gyfer caffael a phrynu cyfran reoli mewn mentrau presennol sy’n methu yn y cymunedau hyn. 

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop