2.6.1 Trosi cwmni’n gymdeithas

Gall cwmni, trwy benderfyniad arbennig, gael ei drosi’n gymdeithas gofrestredig. Mae gofynion ychwanegol yn berthnasol i gwmnïau budd cymunedol (gweler Adran 2.6.2).

Penderfyniad arbennig yw penderfyniad sy’n cael ei basio gan fwyafrif o dri chwarter o leiaf o’r cyfranddaliadau pleidleisio, os yw’n gwmni cyfyngedig trwy gyfranddaliadau, neu dri chwarter yr aelodau sy’n pleidleisio, os yw’n gwmni cyfyngedig trwy warant. Mae’n rhaid i gopi o’r penderfyniad arbennig hwn, wedi’i lofnodi gan ysgrifennydd y cwmni a chadeirydd y cyfarfod y cymeradwywyd y penderfyniad ynddo, gael ei gyflwyno gyda’r cais i drosi’n gymdeithas.

Gall cwmni ailgofrestru naill ai fel cymdeithas gydweithredol neu gymdeithas budd cymunedol, oni bai bod y cwmni’n elusen gofrestredig. Gall elusen gofrestredig drosi’n gymdeithas budd cymunedol elusennol yn unig, yn amodol ar gydsyniad y rheoleiddiwr elusennau ar gyfer y wlad y mae’r elusen wedi’i lleoli ynddi (gweler Adran 2.6.3). Mae’n rhaid i reolau’r gymdeithas newydd gael eu llofnodi gan yr ysgrifennydd a thri aelod o’r cwmni.

Os yw’r fenter yn gwmni cyfyngedig trwy gyfranddaliadau, rhaid gofalu na fydd gwerth y cyfranddaliadau y gellir eu codi a ddelir gan unrhyw aelod unigol yn y gymdeithas newydd yn fwy na £100,000, sef yr uchafswm a ganiateir gan y gyfraith. Os yw aelod o’r cwmni’n dal mwy na £100,000 o gyfalaf cyfranddaliadau llawndaledig, dylai gweddill y cyfalaf cyfranddaliadau gael ei ddynodi’n gyfalaf cyfranddaliadau trosglwyddadwy yn y gymdeithas, a rhaid i’r rheolau gynnwys darpariaeth sy’n caniatáu i’r gymdeithas gyhoeddi’r math hwn o gyfalaf cyfranddaliadau. Fel arall, gallai’r cwmni benderfynu adbrynu cyfranddaliadau aelodau y mae eu daliadau cyfranddaliadau’n fwy na £100,000, ar yr amod bod ganddo’r cronfeydd wrth gefn i wneud hynny, neu gallai ofyn i aelodau drosi unrhyw daliadau cyfranddaliadau sy’n weddill yn gytundeb benthyciad. Byddai angen i’r cytundebau hyn fod ar waith cyn i’r cwmni gael ei drosi.

Os yw’r cwmni’n gwmni cyfyngedig trwy warant, rhaid cynnwys darpariaeth sy’n caniatáu i aelodau’r cwmni ddod yn aelodau’r gymdeithas trwy brynu’r lleiafswm cyfalaf cyfranddaliadau a nodir yn ei rheolau. Mae hyn hefyd yn berthnasol i gwmni cyfyngedig trwy warant sy’n elusen gofrestredig, y bydd rhaid iddo gael cydsyniad y rheoleiddiwr elusennau yn y wlad y mae wedi’i lleoli ynddi yn gyntaf (gweler Adran 2.6.3).

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop