1.2.1 Tarddiad

Bathwyd y term cyfranddaliadau cymunedol gan y Gymdeithas Ymddiriedolaeth Ddatblygu (DTA) (a adwaenir bellach fel Locality) yn ei chyhoeddiad o 2008, Cyhoeddiadau Cyfranddaliadau Cymunedol a Bondiau, a oedd yn archwilio sut oedd nifer gynyddol o fentrau cymunedol yn cael cyfalaf buddsoddi gan eu cefnogwyr lleol. Yn ystod yr un flwyddyn, cyhoeddodd Co-operatives UK ddogfen o’r enw Buddsoddi Cymunedol: defnyddio deddfwriaeth cymdeithasau diwydiannol a darbodus, a oedd yn mynd i’r afael â’r un ffenomen, ond yn canolbwyntio’n benodol ar gymdeithasau. (Yn sgil Deddf Cymdeithasau Cydweithredol a Chymdeithasau Budd Cymunedol 2014, dilëwyd y term cymdeithas ddiwydiannol a darbodus o’r ddeddfwriaeth.) Amlygodd 39 cymdeithas, yr oedd pob un ohonynt wedi codi mwy na £10,000 mewn cyfranddaliadau cyfalaf trwy gynigion cyfranddaliadau cyhoeddus ers y 1990au cynnar, ar gyfradd o oddeutu pedair menter newydd y flwyddyn. Tua diwedd 2008, daeth y DTA a Co-operatives UK at ei gilydd i sefydlu’r rhaglen Cyfranddaliadau Cymunedol, sef partneriaeth ymchwil weithredu a ariannwyd gan Swyddfa’r Cabinet a’r Adran Cymunedau a Llywodraeth Leol (DCLG). Bu’r rhaglen ar waith o 2009 hyd at 2011. Mae mwy na 70 o gymdeithasau newydd a gofrestrodd yn ystod y cyfnod hwn wedi cwblhau cynnig cyfranddaliadau cymunedol yn llwyddiannus erbyn hyn.

Lansiwyd yr Uned Cyfranddaliadau Cymunedol ym mis Hydref 2012. Mae’n parhau fel menter ar y cyd rhwng Locality a Co-operatives UK, gyda chyllid gan y DCLG. Ers 2009, mae mwy na 750 o gymdeithasau newydd sydd â chwmpas i gyhoeddi cyfranddaliadau cymunedol wedi cael eu cofrestru, ac mae mwy na 350 o gynigion cyfranddaliadau cymunedol wedi cael eu cwblhau’n llwyddiannus. Mae cyfanswm o fwy na £100 miliwn o gyfalaf cyfranddaliadau wedi cael ei godi o fwy na 120,000 o fuddsoddwyr. 

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop