6.5 Llog ac arian dros ben mewn cymdeithasau budd cymunedol elusennol

Yn yr un modd â phob elusen, mae’n rhaid i gymdeithas budd cymunedol elusennol neilltuo ei hadnoddau i gyflawni ei hamcanion elusennol. Dylai incwm dros ben gael ei ailfuddsoddi yn y gymdeithas neu ei ddefnyddio i gefnogi ei hamcanion elusennol mewn rhyw ffordd arall. Yn y cyd-destun hwn, ystyrir bod talu llog ar gyfalaf cyfranddaliadau yn gost weithredu, ac nid dosbarthu arian dros ben.

Mae’r Comisiwn Elusennau a Rheoleiddiwr Elusennau yr Alban wedi cytuno ar y polisi canlynol mewn perthynas â thalu llog ar gyfalaf cyfranddaliadau gan gymdeithasau sy’n elusennau cofrestredig gyda Rheoleiddiwr Elusennau yr Alban neu sydd wedi’u cydnabod yn elusennau eithriedig gan HMRC:

“Yn marn y rheoleiddiwr, nid yw pŵer cymdeithas budd cymunedol i dalu llog ar gyfranddaliadau yn anghydnaws â statws elusennol, ar yr amod bod rheolau’r gymdeithas yn mynnu’r nodweddion canlynol:

1. Bod y gyfradd llog yn cael ei gosod ar lefel nad yw’n gymhelliad i brynu cyfranddaliadau ynddi’i hun ac y gall ymddiriedolwyr yr elusen gyfiawnhau ei bod er budd yr elusen gan gyfeirio at gyfraddau masnachol sydd ar gael ar gyfer benthyca.

2. Bod y gost yn rhan o dreuliau refeniw’r gymdeithas ac yn cael ei thalu cyn i’r arian dros ben gael ei bennu.

3. Bod y cyfraddau’n cael eu datgan cyn y cyfnod pryd y byddant yn daladwy, yn yr un modd ag ar gyfer cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu, a byth yn ôl-weithredol.

4. Bod pŵer i atal taliadau llog er budd y gymdeithas.

5. Bod gan y gymdeithas bŵer i wrthod ad-dalu’r cyfranddaliadau, naill ai dros dro neu am gyfnod amhenodol, ac i leihau’r gwerth islaw’r £1 enwol.

6. Nid yw’r daliad cyfranddaliadau’n rhoi unrhyw hawliau i asedau sylfaenol y gymdeithas.

7. Yn achos diddymiad solfent, ni ellir talu mwy na gwerth enwol eu cyfranddaliadau i gyfranddalwyr.”

Mae’r datganiad hwn yn ymwneud â rheolau’r gymdeithas, ac yn pennu’r gyfradd llog uchaf sy’n daladwy ar gyfalaf cyfranddaliadau. Fel arfer, bydd gan y pwyllgor rheoli bwerau disgresiwn i dalu llai na’r uchafswm hwn.

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop