3.2.1 Enw

Mae gan yr FCA bwerau i gofrestru enw cymdeithas, a phenderfynu p’un a yw enw arfaethedig yn ‘annymunol’. Dylai enw fod yn unigryw, yn gofiadwy, adlewyrchu cymeriad y gymdeithas, a pheidio â bod yn sarhaus. Mae’r FCA yn dweud, yn gyffredinol, y dylai enw gynnwys cyfeiriad at weithgarwch busnes, aelodaeth, cymuned fuddiannol a/neu leoliad daearyddol y gymdeithas. Ni ellir defnyddio ieithoedd heblaw am y Gymraeg neu’r Saesneg oni bai y rhoddir cyfieithiad i’r FCA i’w gymeradwyo.

Ni chaiff yr enw fod yr un peth ag enw cymdeithas, cwmni neu elusen arall sydd eisoes yn bodoli, nac yn debyg iddo, oni bai bod y gymdeithas, y cwmni neu’r elusen yn gysylltiedig â’r endid arall hwn neu’n ymwneud ag ef mewn rhyw ffordd, ac wedi cael ei ganiatâd penodol. Mae’r un peth yn berthnasol i endidau darfodedig sydd wedi masnachu o fewn y 10 mlynedd flaenorol. Caniateir eithriadau i’r egwyddor hon dim ond os yw’r gweithgarwch busnes arfaethedig neu’r lleoliad yn wahanol iawn i weithgarwch busnes neu leoliad yr endid darfodedig, neu os nad oedd yr endid darfodedig wedi masnachu mewn gwirionedd.

Mae’r FCA yn darparu canllawiau ar eiriau sensitif mewn enwau, y gellir eu defnyddio dim ond os oes tystiolaeth ategol i gyfiawnhau eu defnydd, neu os yw’r gymdeithas wedi cael caniatâd yr awdurdod perthnasol. Mae tri phrif gategori geiriau sensitif: geiriau sy’n awgrymu bod y gymdeithas yn masnachu’n genedlaethol neu’n rhyngwladol, geiriau sy’n awgrymu statws awdurdodol neu gynrychioliadol, a geiriau sy’n awgrymu amcan penodol neu swyddogaeth benodol. Mae’r geiriau ‘elusen’ a ‘chydweithredol’ wedi’u cynnwys yn y categori olaf, a bydd yr FCA yn caniatáu i’r math priodol o gymdeithas yn unig ddefnyddio’r rhain yn ei henw cofrestredig. Er enghraifft, ni all cymdeithas budd cymunedol ei galw ei hun yn gydweithredol yn ei henw. Ni all cymdeithas ddefnyddio geiriau eraill, fel ‘cwmni’.

Mae’n rhaid i bob cymdeithas gynnwys y gair ‘cyfyngedig’ yn ei henw, oni bai ei bod yn gymdeithas budd cymunedol elusennol neu os yw ei hamcanion yn gwbl fuddiannol; yn yr achos hwnnw, gall wneud cais i beidio â defnyddio’r gair yn ei henw. Mae’n rhaid i gymdeithasau budd cymunedol elusennol sydd wedi’u cofrestru fel elusennau yn yr Alban hefyd gydymffurfio â gofynion cyfraith elusennau yr Alban yn ymwneud ag ‘enwau annerbyniol’. Mae’r rhain yn debyg i ofynion yr FCA yn y rhan fwyaf o ffyrdd (gweler www.oscr.org.uk/media/1591/changing-your-charity-name.pdf).

Gall cymdeithas, fel endidau cyfreithiol eraill, ddefnyddio enw busnes sy’n wahanol i’w henw cofrestredig. Fodd bynnag, mae’r egwyddor enwau sensitif yr un mor berthnasol i enwau busnes ag ydyw i enwau cofrestredig.

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop