5.5.4 Dulliau talu

Y ffordd symlaf o dderbyn taliad yw trwy siec. Mae talu trwy siec yn cyfyngu buddsoddi i bobl sy’n byw yn y Deyrnas Unedig ac yn lleihau perygl gwyngalchu arian i’r eithaf. Dylai cymdeithasau sy’n newid sieciau cyn i’r cynnig cyfranddaliadau gau roi’r arian mewn cyfrif ysgrow (gweler Adran 5.6).

Mae taliadau gan ddefnyddio cardiau debyd neu gredyd yn golygu bod angen i’r gymdeithas sefydlu cyfrif masnachwr penodol, a sefydlu systemau sy’n bodloni Safonau Diogelwch Data’r Diwydiant Cardiau Talu. Fodd bynnag, gallai cost sefydlu cyfrif masnachwr fod yn ataliol i gymdeithasau llai, neu efallai na fydd y dewis hwnnw ar gael i gymdeithasau newydd nad oes ganddynt hanes ariannol profedig.

Mae’r rhan fwyaf o broseswyr taliadau trwy gerdyn yn caniatáu trafodion o bell (trwy’r post neu ar-lein), ond, yn gyffredinol, ystyrir bod perygl uwch yn gysylltiedig â’r trafodion hynny na thrafodion wyneb yn wyneb. Fodd bynnag, mae perygl twyll yn gymharol isel oherwydd ei bod yn amhosibl i brynwr ailwerthu cyfranddaliadau y gellir eu codi i unrhyw un heblaw am y gymdeithas ei hun. 

Mae nifer o ddewisiadau talu ar-lein ar gael. Gellir prosesu taliadau cerdyn debyd a chredyd trwy gyfrif masnachwr penodol, er y gallai cost trefniadau diogelwch ar gyfer talu ar-lein fod yn ataliol i gynigion llai.

Mae BACs a Thaliadau Cyflymach yn caniatáu i bobl sydd â threfniadau bancio dros y rhyngrwyd wneud taliadau untro a throsglwyddo arian o’u cyfrif i gyfrifon banc eraill, yn gyflym ac yn rhwydd. Cyflwynwyd Taliadau Cyflymach yn 2008 ac mae’n caniatáu i arian gael ei drosglwyddo o fewn 24 awr, tra bod trafodion BACs yn cymryd tri diwrnod i’w cwblhau. Y brif broblem â’r dulliau talu hyn yw anhawster posibl adnabod y talai, gan nad oes modd iddo ddarparu ei fanylion cyswllt. Gellir mynd i’r afael â’r broblem hon trwy sicrhau bod y ffurflen gais yn cynnwys (neu’n cynhyrchu) cyfeirnod unigryw fel y gellir cyfateb ceisiadau a thaliadau. Y broblem arall sy’n gysylltiedig â defnyddio’r dulliau talu hyn yw eu bod yn dibynnu ar yr ymgeisydd yn mewnbynnu manylion banc y gymdeithas yn gywir wrth wneud y taliad; gallai fod yn anodd adennill yr arian os gwneir unrhyw gamgymeriad.

Mae PayPal yn wasanaeth talu ar-lein sy’n caniatáu i sefydliadau ac unigolion wneud a derbyn taliadau ar-lein heb angen cyfnewid manylion cyfrif banc. Nid oes rhaid i ymgeiswyr feddu ar gyfrif PayPal i ddefnyddio’r system, nac i wneud cwyn i Ganolfan Ddatrys PayPal. Ond nid yw ei bolisi diogelu taliadau’n ymestyn i eiddo, felly nid yw’n berthnasol i brynu cyfranddaliadau. Bydd angen i gymdeithas sy’n gwerthu cyfranddaliadau trwy PayPal sefydlu cyfrif PayPal, a fydd yn caniatáu iddi gynhyrchu anfonebau, a chasglu enw a chyfeiriad y prynwr. Codir ffi cyfradd sefydlog ar drafodion, sy’n daladwy gan y gwerthwr, sef 3.4% o werth y trafodyn ynghyd ag 20c ychwanegol, ar hyn o bryd. Mae PayPal yn caniatáu taliadau rhyngwladol mewn 24 o wahanol fathau o arian cyfred, ac yn trosi’r taliad i’r arian cyfred a ddymunir gan y derbynnydd yn awtomatig. Nid oes modd rhwystro taliadau PayPal rhyngwladol, felly bydd angen i gymdeithas wneud trefniadau arbennig i sicrhau ei bod yn cydymffurfio â’i pholisïau yn ymwneud â cheisiadau gan bobl nad ydynt yn byw yn y Deyrnas Unedig (gweler Adran 5.8). 

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop