4.4.1 Diben

Diben cynnig arloesi yw cynhyrchu cyfalaf cyfranddaliadau ar gyfer cymdeithas newydd a fydd yn cael ei wario ar baratoi’r fenter ar gyfer buddsoddi. Mae risg uchel yn gysylltiedig â buddsoddi mewn menter yn ystod y cam cynnar hwn, ac oherwydd hyn, dylid gwneud cynigion arloesi dim ond os nad yw cymdeithas yn gallu cynhyrchu’r cyfalaf risg y mae arni ei angen o grantiau neu roddion.

Gall datblygu mentrau cyn-gychwyn fod yn ddrud, yn feichus o ran amser ac yn agored iawn i risg. Gallai costau datblygu cyn-gychwyn gynnwys ffïoedd proffesiynol ar gyfer cyngor cyfreithiol, cofrestru’r gymdeithas, cyngor ariannol, caniatâd cynllunio, prisio asedau, arfarnu’r farchnad, astudiaethau dichonoldeb a chynlluniau busnes. Ni fydd y gymdeithas yn gallu adennill y costau hyn os bydd ei chynlluniau’n annichonadwy yn y pen draw, neu os na fydd yn llwyddo i ddenu’r cyfalaf buddsoddi y mae arni ei angen i weithredu ei chynllun busnes. Os yw’r gymdeithas yn bwriadu caffael busnes neu eiddo sydd eisoes yn bodoli, mae perygl y bydd yn colli cynnig cystadleuol, ac ni fydd yn gallu symud ymlaen, er bod y cynllun yn hyfyw a’i bod yn gallu cynhyrchu’r cyfalaf angenrheidiol.

Y ffordd orau o ariannu’r costau datblygu hyn yw trwy grantiau, rhoddion a dulliau codi arian gwirfoddol eraill. Fodd bynnag, mae terfyn ar faint o arian y gellir ei godi yn y modd hwn. Gallai cefnogwyr fod yn barod i ddarparu mwy o gyllid datblygu os oes posibilrwydd, ni waeth pa mor fach, y gallent gael eu harian yn ôl.

Mae cynnig arloesi’n gwahodd y cyhoedd i fuddsoddi cyfalaf cyfranddaliadau, a fydd yn cael ei wario gan y gymdeithas ar baratoi ar gyfer buddsoddi. Os bydd y gymdeithas yn aflwyddiannus ac yn peidio â bodoli mwyach, gallai aelodau arloesi golli’r rhan fwyaf o’u buddsoddiad, neu’r cyfan ohono. Fodd bynnag, os bydd cynlluniau’r gymdeithas yn llwyddo, a’i bod yn datblygu i fod yn fenter broffidiol, gallai’r aelod arloesi godi ei gyfalaf yn unol â thelerau’r cynnig arloesi, ac yn amodol ar unrhyw delerau wedi’u hailnegodi a amlinellir mewn dogfennau cynnig dilynol.

Cyn gwneud cynnig arloesi, mae angen i’r fenter baratoi cynllun datblygu sy’n amlygu’r holl gostau sy’n gysylltiedig â pharatoi ar gyfer buddsoddi. Dylai costau datblygu gael eu cadw’n unol ag amcangyfrifon ynglŷn â chostau cychwyn y fenter, ac ni ddylent fod yn fwy na 5% i 10% o’r costau cychwyn hyn fel arfer. 

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop