4.5.9 Cynigion a wneir gan gymdeithasau presennol

Pan fydd cymdeithas bresennol yn ceisio cynhyrchu cyfalaf cyfranddaliadau ychwanegol trwy gynnig â chyfyngiad amser, dylai geisio cymeradwyaeth ei haelod-gyfranddalwyr presennol yn gyntaf, yn enwedig os bydd y cynnig yn cael ei wneud i bobl nad ydynt yn aelodau a/neu y bydd y swm sydd i’w godi’n golygu y bydd cyfanswm y cyfalaf cyfranddaliadau’n mynd yn fwy na’r uchafswm a dargedwyd gan unrhyw gynnig blaenorol â chyfyngiad amser (gweler 4.5.3). 

Yn ogystal â chynllun busnes, dylai cymdeithas bresennol sicrhau bod ei chyfrifon a’i hadroddiadau blynyddol ar gyfer y tair blynedd blaenorol neu fwy ar gael i’r cyhoedd. Pan fydd cymdeithas yn cynhyrchu cyfalaf cyfranddaliadau a fydd yn cael ei fuddsoddi mewn is-gwmni masnachu a berchenogir yn llwyr, dylai’r gymdeithas gyhoeddi cyfrifon grŵp neu gyfunol, sy’n dangos sut mae cyfalaf yn llifo rhwng y gwahanol endidau. Dylai’r ddogfen gynnig gynnwys dolen i grynodeb o berfformiad ariannol y gymdeithas, yr enillion ariannol ar gyfalaf cyfranddaliadau, a’i hanes hylifedd cyfalaf cyfranddaliadau. Mae’r Uned Cyfranddaliadau Cymunedol wedi llunio templed crynodeb cyllid y gall cymdeithasau ei ddefnyddio i gyfleu’r wybodaeth hon, yn rhan o’r Marc Safon Cyfranddaliadau Cymunedol. 

Mae sawl mater arall y mae angen i bob cymdeithas bresennol sy’n gwneud cynnig â chyfyngiad amser fynd i’r afael â nhw. Os yw’r gymdeithas wedi gwneud cynnig â chyfyngiad amser yn flaenorol, dylai digon o amser fod wedi mynd heibio i’r buddsoddiad hwnnw ddod yn weithredol a’r perfformiad masnachu ddod yn hysbys, cyn i’r cynnig newydd gael ei wneud. Mewn amgylchiadau arferol, dylai blwyddyn o leiaf fynd heibio rhwng cynigion. Os yw cynnig newydd yn cael ei wneud i gynhyrchu cyfalaf ychwanegol ar gyfer yr un prosiect buddsoddi â’r cynnig blaenorol, rhaid rhoi’r rhesymau dros hyn. Mae hyn yn cynnwys rhesymau fel costau uwch, oedi neu dreuliau annisgwyl. Dylai’r ddogfen gynnig esbonio sut y bydd y cyfalaf ychwanegol yn effeithio ar ragolygon ariannol aelodau a buddsoddwyr presennol.  

Os yw telerau ac amodau arfaethedig y cynnig newydd yn wahanol i’r rhai sy’n berthnasol i aelodau presennol, bydd angen creu dosbarth newydd o aelodaeth os yw’r gwahaniaethau’n barhaol, neu bydd angen sefydlu trefniadau gweinyddol i reoli unrhyw wahaniaethau dros dro. Gallai gwahaniaethau dros dro gynnwys atal hawliau codi cyfranddaliadau a/neu dderbyn llog ar gyfalaf cyfranddaliadau.

Ni ddylai cynnig â chyfyngiad amser gael ei wneud gan gymdeithas ansolfent, oni bai bod y cynnig yn cael ei wneud yn benodol i fynd i’r afael â’r ansolfedd hwn, a bod y risgiau sy’n gysylltiedig â’r cynnig yn cael eu hesbonio’n glir. Mewn amgylchiadau o’r fath, dylai cymdeithas geisio cynhyrchu cyfalaf cyfranddaliadau ychwanegol gan aelodau presennol cyn gwahodd ceisiadau gan aelodau newydd. 

Yn ystod cyfnod y cynnig, dylid sefydlu mesurau i ddiogelu arian ymgeiswyr rhag rhwymedigaethau cyfredol y gymdeithas. Fel arfer, gellir gwneud hyn trwy ddal arian yr ymgeiswyr mewn cyfrif ysgrow trydydd parti hyd nes y bydd y cynnig yn cau a’r targedau codi arian yn cael eu bodloni.

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop