5.7 Cyllido torfol

Mae cyllido torfol yn offeryn codi arian cynyddol boblogaidd. Mae’r FCA wedi amlygu pum prif fath o gyllido torfol: seiliedig ar roddion, seiliedig ar wobrwyon, seiliedig ar fenthyciad, seiliedig ar fuddsoddiad, ac eithriedig. Mae cynigion cyfranddaliadau cymunedol yn perthyn i’r olaf o’r categorïau hyn ac maen nhw wedi’u heithrio o’r angen i gael eu hawdurdodi neu eu rheoleiddio gan yr FCA. 

Gallai cyllido torfol seiliedig ar roddion a chyllido torfol seiliedig ar wobrwyon fod yn ddewisiadau codi arian deniadol i gymdeithas newydd, yn enwedig un sydd ar gam datblygu cynnar y mae angen iddi godi arian i dalu am gostau cyn-gychwyn. Gall cyllido torfol seiliedig ar roddion gynhyrchu cyfalaf risg i gymdeithas, yn rhydd rhag unrhyw rwymedigaeth i ddarparu elw ariannol i’r rhoddwr. Mae cyllido torfol seiliedig ar wobrwyon yn fwy beichus yn yr ystyr bod derbynnydd arian o’r fath yn ffurfio contract i ddarparu gwobr ar ffurf cynnyrch neu wasanaeth. Mae’r ddau fath hyn o gyllido torfol yn weithgareddau anrheoledig ac nid oes angen iddynt gael eu hawdurdodi gan yr FCA.

Mae cyllido torfol seiliedig ar fenthyciad a chyllido torfol seiliedig ar fuddsoddiad yn weithgareddau rheoledig. Mae cyllido torfol seiliedig ar fenthyciad, a elwir hefyd yn fenthyca rhwng cymheiriaid, yn rhan o’r farchnad credyd defnyddwyr. Trosglwyddwyd cyfrifoldebau rheoleiddiol ar gyfer y farchnad hon o’r Swyddfa Masnachu Teg i’r FCA ar 1 Ebrill 2014. Mae’r FCA wedi cyflwyno system seiliedig ar ddatgelu i reoleiddio cyllido torfol seiliedig ar fenthyciad, a sicrhau bod gan fuddsoddwyr wybodaeth sy’n deg, yn eglur, ac nad yw’n gamarweiniol, i seilio eu penderfyniadau buddsoddi arnynt.  

Mae cyllido torfol seiliedig ar fuddsoddiad yn weithgaredd rheoledig. Mae angen i bob llwyfan cyllido torfol seiliedig ar fuddsoddiad gael ei awdurdodi gan yr FCA i gynnal gweithgareddau rheoledig. Ym mis Mawrth 2014, cyhoeddodd yr FCA adolygiad o’r system reoleiddiol ar gyfer cyllido torfol, gan gynnwys cyllido torfol seiliedig ar fuddsoddiad mewn gwarannau na ellir eu sylweddoli’n rhwydd. Ynghyd â rheolau newydd i ddiogelu defnyddwyr a gyflwynwyd yn 2014, mae’r FCA yn mynnu bod hyrwyddiadau ariannol sy’n ymwneud â gwarannau o’r fath yn cael eu targedu at fuddsoddwyr gwerth net uchel neu soffistigedig, y rhai hynny sy’n derbyn cyngor rheoledig, neu’r rhai hynny a fydd yn cadarnhau y byddant yn buddsoddi llai na 10% o’u hasedau net yn y mathau hyn o warannau yn unig.

Mae cynigion cyfranddaliadau cymunedol wedi’u heithrio o reoleiddio, ac mae angen i lwyfannau cyllido torfol sy’n hyrwyddo cynigion cyfranddaliadau cymunedol adlewyrchu nodweddion unigryw’r math hwn o gynnig cyfranddaliadau. Gall llwyfan cyllido torfol ysgafnhau’r baich gweinyddol sy’n gysylltiedig â gwneud cynnig cyfranddaliadau cymunedol trwy ddarparu modd o brosesu ceisiadau buddsoddi ar-lein. Mae hyn yn fanteisiol iawn i gynigion cyfranddaliadau cymunedol mwy o faint sy’n cynnwys cannoedd neu filoedd o geisiadau. Ond mae gan gyllido torfol ei anfanteision hefyd: mae’n eithrio pobl nad oes ganddynt fynediad at wefannau a dulliau talu ar-lein; gallai fod yn fwy anodd anelu’r cynnig at y gymuned darged; a gallai danseilio ymdrechion i gynnwys aelodau yng ngweithgareddau dydd i ddydd y gymdeithas. 

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop