2.2.2 Cyfranddaliadau y gellir eu codi

Mae cyfranddaliadau cymunedol yn gyfranddaliadau anhrosglwyddadwy, y gellir eu codi, mewn cymdeithas sydd â chlo asedau gwirfoddol neu statudol. Caniateir i aelodau godi’r math hwn o gyfalaf, yn amodol ar reolau’r gymdeithas. Gall y rheolau bennu’r telerau ar gyfer codi cyfranddaliadau, fel cyfnod o rybudd o’r bwriad i godi cyfranddaliadau, cyfran cyfanswm y cyfalaf cyfranddaliadau y gellir ei chodi ar unrhyw un adeg, yn ogystal â hawl y pwyllgor rheoli i atal codi cyfranddaliadau neu gynnig mymryn o werth eu cyfalaf cyfranddaliadau yn unig i ymgeiswyr.

Yn unol â safonau cyfrifyddu rhyngwladol, os yw cyfalaf cyfranddaliadau y gellir ei godi am gael ei gofnodi fel ecwiti at ddibenion cyfrifyddu, mae’n rhaid i’r gymdeithas feddu ar bwerau disgresiwn i atal neu wrthod codi cyfranddaliadau, wedi’u datgan yn eglur yn ei rheolau.  Os nad oes gan gymdeithas y pwerau hyn, mae’n rhaid i’r cyfalaf cyfranddaliadau y gellir ei godi gael ei drin fel rhwymedigaeth tymor hir.

Mae terfyn cyfreithiol ar faint o gyfalaf cyfranddaliadau y gellir ei godi y caniateir i aelod unigol ei ddal, sef £100,000 ar hyn o bryd. Diben y terfyn yw atal aelod rhag cael dylanwad ariannol gormodol, neu atal y gymdeithas rhag dibynnu gormod ar nifer fach o aelodau.

Nid yw cyfranddaliadau y gellir eu codi yn drosglwyddadwy fel arfer, oni bai bod aelod yn marw, pryd y caiff ei gyfranddaliadau eu trosglwyddo yn rhan o’i ystad. Mae deddfwriaeth cymdeithasau’n cynnwys darpariaeth benodol sy’n caniatáu i aelodau enwebu’r unigolyn neu’r unigolion a fydd yn elwa o’u heiddo yn y gymdeithas, gan gynnwys cyfalaf cyfranddaliadau y gellir ei godi.  

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop