2.2.5 Cyfranddaliadau a thanysgrifiadau aelodaeth

Cyfeirir at gyfranddaliadau anhrosglwyddadwy, na ellir eu codi, fel cyfranddaliadau aelodaeth yn y Llawlyfr hwn. (Dylid nodi bod pob math o gyfranddaliadau mewn cymdeithas yn rhoi aelodaeth, oni bai bod y gymdeithas yn mabwysiadu rheolau sy’n eithrio’r cyfryw hawliau’n benodol o ddosbarth cyfranddaliadau.) Gall y tri math o gymdeithas gyhoeddi’r math hwn o gyfalaf cyfranddaliadau. Pe byddai’r cyfranddaliwr yn peidio â bod yn aelod o’r gymdeithas, byddai’r cyfalaf cyfranddaliadau’n cael ei ganslo a’i drosglwyddo i gronfeydd wrth gefn cyffredinol y gymdeithas. Mae’r math hwn o gyfalaf cyfranddaliadau o werth sefydlog ac enwol fel arfer, yn amrywio o £1 i £25 yn nodweddiadol, er nad oes terfyn cyfreithiol ar y swm. Fodd bynnag, ni ddylai cymdeithas gydweithredol go iawn osod cyfyngiadau artiffisial ar aelodaeth agored, a gallai cyfranddaliad aelodaeth pris uchel gael ei ystyried yn gyfyngiad o’r fath.

Mae’r rheolau sy’n pennu sut mae aelodaeth yn cael ei therfynu yn bwysig wrth benderfynu ar bris cyfranddaliad aelodaeth. Gall cymdeithas godi tanysgrifiad blynyddol ar aelod, a bydd methiant i dalu’r tanysgrifiad hwn yn sail i derfynu aelodaeth fel arfer. Pan fydd cymdeithas yn codi tanysgrifiad blynyddol ar aelodau, mae’n gyffredin i’r cyfranddaliad aelodaeth fod â gwerth enwol isel, a ddidynnir o danysgrifiad y flwyddyn gyntaf fel arfer. 

Mae’n rhesymol i gyfranddaliad aelodaeth gael ei osod am bris sefydlog uwch os nad yw’r gymdeithas yn codi tanysgrifiad blynyddol, ar y sail fod rhaid i bris y cyfranddaliad aelodaeth dalu am gost darparu gwasanaethau aelodaeth. 

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop