2.9.1 Cyflwyniad

Mae’n ddyletswydd ar y pwyllgor rheoli i weithredu os bydd cymdeithas yn mynd yn ansolfent ac yn methu â thalu ei dyledion pan fyddant yn ddyledus. Os na fydd yn gweithredu a bod y gymdeithas yn parhau i fasnachu, gallai fod mewn perygl o fasnachu anghyfiawn, a gallai aelodau’r pwyllgor rheoli ddod yn atebol yn bersonol am ddyledion y gymdeithas.

Cyflwynodd Deddf Cymdeithasau Cydweithredol a Chymdeithasau Budd Cymunedol 2014 newidiadau mawr i’r ffordd y gellir mynd i’r afael ag ansolfedd mewn cymdeithas. Fodd bynnag, dylid nodi bod llawer o’r hyn sy’n dilyn yn berthnasol i gymdeithasau sydd wedi’u cofrestru yng Nghymru a Lloegr yn unig. Mae gan yr Alban ei system dderbynyddiaeth ei hun ac nid yw Deddf 2014 yn berthnasol i Ogledd Iwerddon. 

Yn 2014, rhoddodd rheoliadau newydd (Offeryn Statudol 2014, Rhif 229) y rhan fwyaf o’r un opsiynau i gymdeithasau sy’n wynebu ansolfedd ag sydd eisoes ar gael i gwmnïau. Gall cymdeithas lunio trefniant gwirfoddol gyda chredydwyr yn seiliedig ar drefniant gwirfoddol ar ran cwmni (CVA), neu fynd i ddwylo’r gweinyddwyr, sydd ill dau wedi’u hamlinellu yn Neddf Ansolfedd 1986. Fel arall, gall lunio trefniant gyda chredydwyr yn seiliedig ar Ran 26 Deddf Cwmnïau 2006. Nid yw’r trefniadau hyn ar gael i gymdeithasau sy’n landlordiaid cymdeithasol cofrestredig. Ac, yn wahanol i gwmnïau, ni all cymdeithasau fynd i dderbynyddiaeth weinyddol lle mae’r derbynnydd yn gweithio i gredydwr wedi’i warantu, yn hytrach na’r credydwyr yn gyffredinol. 

Mae canllawiau cofrestru’r FCA yn rhoi arweiniad manwl ar y trefniadau ar gyfer ansolfedd a diddymu cymdeithas. Crynhoir y canllawiau hyn yn yr adran hon. Fodd bynnag, dylai unrhyw gymdeithas sy’n bwriadu gwneud hyn ddilyn canllawiau’r FCA ar y materion hyn, a pheidio â dibynnu ar y crynodeb a gyflwynir yma.  

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop