1.4.4 Busnesau cychwynnol

Hyd yn oed pan fydd menter newydd wedi mynd trwy’r cam cyn-gychwyn ac yn gallu profi ei bod yn barod ar gyfer buddsoddi, mae llawer i’w wneud o hyd cyn iddi allu lansio cynnig cyfranddaliadau cymunedol. Mae angen iddi lunio pedair prif ddogfen:

  • dogfen lywodraethu sy’n amlinellu rheolau’r gymdeithas, gan ddiffinio ei diben, amcanion, aelodaeth, rheolaeth a math o gyfalaf cyfranddaliadau
  • dogfen gynnig, wedi’i bwriadu ar gyfer y gymuned darged, sy’n hyrwyddo gwerthu cyfalaf cyfranddaliadau; mae cynigion cyfranddaliadau cymunedol fel arfer wedi’u heithrio o reoliadau hyrwyddo ariannol, ond maen nhw’n parhau i fod yn rhwym wrth gyfraith contract i gydymffurfio ag arfer da a dilyn canllawiau ar y materion hyn
  • cynllun busnes sy’n darparu’r dystiolaeth i ategu’r tybiaethau a’r honiadau a wneir yn y ddogfen gynnig
  • cynllun ymgysylltu â’r gymuned ar gyfer recriwtio aelodau i’r gymdeithas, eu cynnwys yn y model busnes, a sicrhau eu buddsoddiad.

Mae cynigion cyfranddaliadau cymunedol yn wahanol iawn i gynigion cyfranddaliadau a wneir gan fenter breifat, yn y ffyrdd canlynol:

  • Fel arfer, mae mentrau preifat yn gwneud cynigion cyhoeddus yn gymharol hwyr yn eu datblygiad yn unig, a hynny’n nodweddiadol yn rhan o strategaeth ymadael ar gyfer ecwiti preifat. Mewn cyferbyniad, mae cynigion cyfranddaliadau cymunedol yn tueddu i gael eu gwneud gan fentrau newydd nad oes ganddynt hanes profedig o lwyddiant.
  • Fel arfer, mae mentrau preifat newydd yn cael cyfalaf cyfranddaliadau gan deulu, ffrindiau, angylion busnes a mathau eraill o fuddsoddwyr soffistigedig, tra bod cynigion cyfranddaliadau cymunedol wedi’u hanelu at bobl sy’n annhebygol o feddu ar brofiad, gwybodaeth neu gymwyseddau blaenorol yn ymwneud â buddsoddi mewn menter.
  • Mae mentrau cychwynnol preifat yn tueddu i gael cyfalaf cyfranddaliadau trwy leoliadau preifat, a allai arwain at lond dyrnaid o fuddsoddwyr yn prynu budd mewn cyfrannau o £50,000 i £100,000. Mewn cyferbyniad, y nifer gyfartalog o fuddsoddwyr mewn cynnig cyfranddaliadau cymunedol yw 200, a’r swm cyfartalog a fuddsoddir yw £1,000 gan bob buddsoddwr. 

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop