1.2.2 Beth yw cyfranddaliadau cymunedol?

Mae’r Uned Cyfranddaliadau Cymunedol yn diffinio cyfranddaliadau cymunedol fel cyfranddaliadau anhrosglwyddadwy, y gellir eu codi, mewn cymdeithas sydd â chlo asedau gwirfoddol neu statudol. Mae’r term yn cael ei gymhwyso i gymdeithasau sydd ag o leiaf £10,000 mewn cyfalaf cyfranddaliadau ac o leiaf 20 o aelodau, i ganolbwyntio ar fentrau a berchenogir gan y gymuned o ddifrif ac i atal cymdeithasau sy’n cynnig cyfranddaliad £1 yn unig am aelodaeth rhag cael eu dosbarthu’n gymdeithasau cyfranddaliadau cymunedol. Mae gan gyfranddalwyr yr hawl i godi eu cyfalaf cyfranddaliadau, yn amodol ar y telerau a’r amodau a nodir yn nogfen rheolau a chynnig cyfranddaliadau’r gymdeithas. Ond ni allant werthu na throsglwyddo eu cyfranddaliadau, na dirwyn y busnes i ben i gyflawni elw cyfalafol.

Mae’r gallu i godi cyfranddaliadau’n datrys problem hylifedd sy’n wynebu cyfranddalwyr lleiafrifol mewn menter fach. Fel arfer, gellir trosglwyddo cyfranddaliadau mewn cwmnïau, ond nid eu codi. Mewn amgylchiadau arferol, ni chaniateir i gwmnïau adbrynu eu cyfranddaliadau. Yn lle hynny, mae’n rhaid i’r cyfranddaliwr ddod o hyd i brynwr parod ar gyfer y cyfranddaliadau, sy’n gallu bod yn anodd iawn i gyfranddalwyr lleiafrifol, yn enwedig os yw’r cwmni’n rhy fach i gael ei restru ar farchnad gyfranddaliadau.

Wrth ddatrys y broblem hylifedd ar gyfer cyfranddalwyr, mae cymdeithasau’n creu problem hylifedd iddyn nhw eu hunain. Mae’n rhaid i gymdeithas gynllunio sut y bydd yn cynhyrchu digon o arian parod i ganiatáu i gyfalaf cyfranddaliadau gael ei godi. Y ffordd fwyaf effeithiol o wneud hyn yw trwy ddenu aelodau newydd a chyfranddalwyr newydd, i ddisodli aelodau a chyfranddalwyr sy’n gadael y gymdeithas (gweler Adran 2.3).

 

Os oes gennych unrhyw gwestiwn neu awgrymiad am wybodaeth newydd yr hoffech ei gael yn y Llawlyfr, cysylltwch â'r tîm trwy e-bost ar communityshares@uk.coop