Nid yw fy sefydliad yn Gymdeithas ar hyn o bryd, a ydym ni o hyd yn gallu cynnig cyfranddaliadau?

20th April 2018

Cwmni Cydweithredol neu Gymdeithas Budd Cymunedol yn unig all gynnig cyfranddaliadau i’r cyhoedd heb brosbectws llawn sydd wedi’i gymeradwyo gan ymgynghorydd buddsoddi awdurdodedig. Cymdeithasau yn unig sydd â’r eithriadau cyfreithiol gan Ddeddf Gwasanaethau Ariannol a Marchnadoedd 2000 a Rheoliadau Cynigion Cyhoeddus o Warantau. Mae hyn yn golygu bod cymunedau yn gallu codi cyfalaf trwy gyhoeddi cyfranddaliadau, heb oblygiadau’r costau a’r rheoleiddio sydd gan gwmnïau cyhoeddus o gynhyrchu prosbectws a fyddai, yn aml, yn golygu na fyddai llawer o gynigion cyfranddaliadau cymunedol yn bosibl.

Ble mae hynny’n eich gadael chi, os nad yw eich sefydliad yn Gymdeithas ond rydych eisiau cyhoeddi cyfranddaliadau cymunedol i godi cyfalaf? Mae dwy ffordd bosibl ymlaen:-

a)        Trosi’r sefydliad cyfan yn Gymdeithas

b)       Sefydlu Cymdeithas gysylltiedig i gyhoeddi’r cyfranddaliadau

Trosi’n Gymdeithas

Mae hyn yn golygu newid o’ch ffurf gyfreithiol bresennol yn Gymdeithas. Ni fyddai eich ffurf gyfreithiol bresennol yn berthnasol mwyach a byddech yn parhau fel Cymdeithas.

Er bod y broses hon yn bosibl o’r rhan fwyaf o ffurfiau cyfreithiol (gweler isod) a gall fod yn feichus, gan fod y sefydliad yn parhau mewn ffurf gyfreithiol wahanol, ni fydd angen trosglwyddo ymgymeriadau – felly bydd pob cyfrif banc, contract, prydles ac eiddo mewn perchenogaeth yn parhau o un math o sefydliad i’r llall.

Astudiaeth Achos – Mae Glenwyvis Distillery yn ddistyllfa a chanolfan ymwelwyr ym mherchenogaeth y gymuned yn nhref Dingwall, yn yr Ucheldiroedd. Syniad John MacKenzie oedd y prosiect ac fe sefydlodd Gwmni cyffredin Cyfyngedig trwy Gyfranddaliadau yn wreiddiol. Ond, datblygodd y syniad i godi arian trwy gyhoeddi cyfranddaliadau cymunedol. Roedd y Cwmni eisoes wedi llofnodi cytundebau a chontractau, felly byddai creu Cymdeithas newydd a throsglwyddo’r busnes iddi wedi bod yn gymhleth. Felly, fe wnaeth y Cwmni Cyfyngedig trwy Gyfranddaliadau drosi’n Gymdeithas Budd Cymunedol ym mis Ebrill 2016.

Sefydlu Cymdeithas Gysylltiedig

Mae’n bosibl bod ar eich sefydliad angen codi cyfalaf ar gyfer prosiect penodol. Neu, mae’n bosibl na allwch godi cyfalaf ar gyfer prosiect yn unol â’ch ffurf gyfreithiol bresennol oherwydd graddfa neu faterion rheoleiddiol.

Os felly, gellir sefydlu cymdeithas ar wahân. Byddai’r Gymdeithas yn sefydliad ar wahân, ym mherchenogaeth ac o dan reolaeth ei haelodau ar sail un aelod un bleidlais. Fodd bynnag, gall hawliau cyfansoddiadol ar gyfer y sefydliad gwreiddiol gael eu hychwanegu, fel seddi cadw ar y bwrdd a rheidrwydd i drosglwyddo asedau i’r sefydliad gwreiddiol pe bai’r Gymdeithas fyth yn cael ei dirwyn i ben. Fodd bynnag, rhaid i Gymdeithasau gael eu rheoli’n ddemocrataidd ar sail un aelod un bleidlais – ni fyddai o fudd petaech yn awgrymu i ddarpar brynwyr cyfranddaliadau cymunedol eich bod eisiau eu harian ond nad oes ffydd gennych mewn gwirionedd y byddant yn cefnogi amcanion y Gymdeithas

Astudiaeth Achos – Mae PartneriaethOgwen yn gwmni cymunedol lleol cyfyngedig trwy warant ym Methesda, ar ffordd yr A5. Datblygont y syniad o osod tyrbin dŵr ar Afon Ogwen, ond roedd y prosiect hwn yn fwy o lawer na’r gweithgareddau cymunedol eraill a gyflawnont. Felly, penderfynwyd creu Cymdeithas newydd, yr oedd gan BartneriaethOgwen hawliau cyfansoddiadol ynddi, megis gallu penodi chwarter aelodau’r bwrdd, i gyhoeddi’r cyfranddaliadau cymunedol.

Sut i Drosi’n Gymdeithas

Dylid nodi na all rhai ffurfiau cyfreithiol gael eu trosi’n Gymdeithas, er enghraifft Sefydliad Corfforedig Elusennol neu Bartneriaeth Atebolrwydd Cyfyngedig, neu os nad yw’ch sefydliad wedi’i gorffori ar hyn o bryd. Fodd bynnag, mae’n bosibl trosi llawer o ffurfiau cyfreithiol. Mae rhagor o arweiniad manwl yn Adran 2.6 y Llawlyfr Cyfranddaliadau Cymunedol http://communityshares.org.uk/resources/handbook:-

Cwmni Cyfyngedig trwy Warant (neu drwy Gyfranddaliadau) - Mae’r broses yn weddol syml, er yn feichus. Mae ffurflen a nodiadau arweiniad penodol ar adran ‘Mutual Societies Forms’ gwefan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol. Rhaid i’r cwmni dderbyn penderfyniad arbennig mewn Cyfarfod Cyffredinol o aelodau i drosi a rhaid iddo benodi o leiaf dri o bobl i lenwi ffurflen gais y Mutual Societies a llofnodi Rheolau newydd y Gymdeithas. Rhaid anfon copïau i Dŷ’r Cwmnïau a’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol. Ar ddyddiad cytunedig sydd 6 i 8 wythnos ar ôl cael y dogfennau, bydd Tŷ’r Cwmnïau yn canslo cofrestriad y cwmni a bydd yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol yn dechrau cofrestru’r Gymdeithas.

Cwmni Buddiannau Cymunedol (CIC) – Gall Cwmni Buddiannau Cymunedol gael ei throsi’n Gymdeithas Budd Cymunedol gyda’i hasedau wedi’u cloi yn unig ac ni ellir ei drosi’n Gymdeithas Gydweithredol. Fel arall, mae’r broses yn debyg i’r un ar gyfer Cwmni, ond rhaid llunio datganiad arbennig ar gyfer y Rheoleiddiwr Cwmnïau Buddiannau Cymunedol a rhaid cyflwyno dogfennau i Dŷ’r Cwmnïau, y Rheoleiddiwr Cwmnïau Buddiannau Cymunedol a’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol. Oherwydd bod tri rheoleiddiwr yn gysylltiedig, mae’r broses drosi’n cymryd ychydig yn hwy.

Cwmni Elusennol Cyfyngedig trwy Warant - Gall Cwmni Elusennol Cyfyngedig trwy Warant gael ei throsi’n Gymdeithas Budd Cymunedol elusennol yn unig. Ar hyn o bryd, nid oes proses wedi’i chymeradwyo ar gyfer gwneud hyn. Mae’r Comisiwn Elusennau wedi cymeradwyo trosiadau o’r fath, ond mae’n gwneud hynny fesul achos. Mae’r broses yn cynnwys symud corfforiad y sefydliad o Dŷ’r Cwmnïau i’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol a’i gofrestriad elusennol o’r Comisiwn Elusennau i Gyllid a Thollau Ei Mawrhydi. Dylid ceisio cyngor arbenigol a bydd yr amserlen ar gyfer trosi’n amrywio ym mhob achos.

Trosi o’r math ‘Anghywir’ o Gymdeithas – os yw’ch sefydliad yn Gymdeithas Gydweithredol (er enghraifft) ar hyn o bryd ac mae’n dymuno bod yn Gymdeithas Budd Cymunedol, nid yw’n bosibl trosi rhwng y ddau fath o Gymdeithas. Fodd bynnag, mae proses Trosglwyddo Ymgysylltiadau rhwng Cymdeithasau ar gael, sy’n golygu yn ei hanfod bod un Gymdeithas yn cael ei llyncu i’r llall. Mae hyn yn rhatach ac yn symlach na throsglwyddo ymgymeriadau o un cwmni i gwmni arall. Y broses fyddai sefydlu Cymdeithas Budd Cymunedol newydd, yna trosglwyddo ymgysylltiadau’r Gymdeithas Gydweithredol i’r Gymdeithas newydd gan ddefnyddio’r ffurflenni yn yr adran ‘Mutual Societies Forms’ ar wefan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol.

PDF icon Lawrlwythwch (356.11 KB)