Y natur benderfynol sydd ei hangen i wneud i gyfranddaliadau cymunedol weithio

20th Apr 2018

Rydym yn rhannu blog gan Dave Hollings o Co-operative and Mutual Solutions. Mae Dave wedi rhoi cyngor ar gyfer 36 o ddyroddiadau cyfranddaliadau cymunedol a gwblhawyd yn ystod y 15 mlynedd diwethaf, gan godi gwerth £6 miliwn o gyfranddaliadau, a’r rheini’n aml wedi cael mathau eraill o gyllid ychwanegol. Mae’n arbenigo mewn tafarndai, siopau ac ynni adnewyddadwy. Mae hefyd wedi cynghori cleientiaid o’r Siroedd Cartref i Ynysoedd y Gorllewin. Mae hefyd wedi bod yn rhan o ddyroddiad cyfranddaliadau cymunedol ar ochr y gymuned, gan godi’r cyfranddaliadau cymunedol roedd eu hangen i achub ei dafarn leol, a dyna ble mae ei stori’n dechrau…

Es i i fy nhafarn leol neithiwr. Nid oes dim byd yn rhyfeddol am hynny, ar wahân i’r ffaith na ddylai fod yno. Dair blynedd yn ôl, cafodd tafarn y Dog Inn yn Swydd Gaerhirfryn ei chau’n barhaol gan y cwmni a oedd yn berchen arni.Dywedodd y cwmni fod y dafarn yn annichonadwy ac yn ddiangen ac nad oedd pobl leol yn rhoi gwerth arni. Roedd hyn i gyd yn anghywir.

Felly, fel llawer o gymunedau mewn perygl o golli ased lleol gwerthfawr, cynhaliwyd cyfarfodydd cyhoeddus a ffurfiwyd grŵp ymgyrchu er mwyn ystyried sut i achub y Dog Inn.

Yn y cyfamser, gwerthwyd y dafarn i ddatblygwr lleol a oedd yn bwriadu codi tai yn ei lle. Byddai hyn wedi golygu bod pentref o 450 o bobl heb unrhyw gyfleusterau lleol, ar wahân i’r ysgol gynradd leol. Dim tafarn, dim siop, dim neuadd bentref.

Felly, gwnaethom gynnig prynu’r dafarn gan y datblygwr i’w hailagor fel tafarn. Yn hael, fe gytunodd. Yn llai hael, rhoddodd 10 wythnos i ni godi’r arian. Sut? Nid oedd modd i ni gael benthyciad (ac nid oeddem yn siŵr y byddem yn gallu ei dalu’n ôl beth bynnag). Hyd yn oed petai grantiau ar gael i brynu tafarnau, sy’n anarferol, ni fyddai 10 wythnos yn ddigon o amser am benderfyniad o bell ffordd. Dim ond un dewis oedd gennym: cyfranddaliadau cymunedol.

Mae cyfranddaliadau cymunedol yn gweithio wrth i bobl leol fuddsoddi eu harian eu hunain yn rhywbeth sy’n werthfawr iddynt. Pobl leol sy’n berchen ar yr ased a gallant ddisgwyl cael eu buddsoddiad yn ôl ar ryw adeg yn ogystal ag adenillion bach ar eu buddsoddiad (ond llai o adenillion nag ar fenthyciad masnachol fel arfer). Gall pobl fuddsoddi gwahanol symiau ond un bleidlais sydd gan bawb