Cafodd y Llawlyfr ei ddiweddaru diwethaf ar 29 Ebrill 2016.

Mae’r Llawlyfr hwn yn rhoi arweiniad i gymdeithasau ac ymarferwyr sy’n rhoi cyngor am gyfranddaliadau cymunedol, sy’n derm a ddefnyddir i ddisgrifio cyfalaf cyfranddaliadau y gellir eu tynnu yn ôl i gymdeithasau cydweithredol a chymdeithasau budd cymunedol.

Yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol sy’n cofrestru cymdeithasau ym Mhrydain Fawr. Mae Gorchymyn Cymdeithasau Cydfuddiannol 2013, a drosglwyddodd y cyfrifoldeb hwn o’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol ar 1 Ebrill 2013, yn nodi “rhaid i’r Awdurdod gynnal trefniadau sy’n ei alluogi i bennu a yw unigolion yn cydymffurfio â’r gofynion sy’n cael eu gosod arnynt gan ddeddfwriaeth y gymdeithas gydfuddiannol”. Mae gan yr Awdurdod y pŵer i ddiddymu cofrestriad cymdeithas os nad yw’n cydymffurfio â deddfwriaeth y gymdeithas.

Hefyd, mae’r Awdurdod yn gyfrifol am reoleiddio hyrwyddiadau ariannol, ond mae cymdeithasau’n cael eu heithrio o’r rhan fwyaf o’r rheoleiddiadau hyn. Mae gan yr Awdurdod ddyletswydd i sicrhau nad yw cynigion cyfranddaliadau cymunedol yn torri telerau eu heithriad o’r rheoleiddiadau, ac annog arfer da ym mhob math o hyrwyddiad ariannol, fel rhan o’i gyfrifoldebau diogelu cwsmeriaid.

Cafodd y Llawlyfr hwn ei gynhyrchu gan yr Uned Cyfranddaliadau Cymunedol, dan oruchwyliaeth Pwyllgor Technegol sy’n cynnwys cynrychiolwyr o’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol, Trysorlys ei Mawrhydi, y Comisiwn Elusennau a chynghorydd cyfreithiol annibynnol.

Mae Adran 1 yn y Llawlyfr yn rhoi cyflwyniad i gyfranddaliadau cymunedol i gynghorwyr busnes sy’n anghyfarwydd â’r syniad. Mae gweddill y Llawlyfr yn cynnig arweiniad ar ddau brif fater:

  • Gofynion deddfwriaeth cymdeithasau cydweithredol a chymdeithasau budd cymunedol
  • Arfer da yn ymwneud â hyrwyddo cyfranddaliadau cymunedol

Mae’r arweiniad ar y gofynion cyfreithiol yn mynd i’r afael â materion sy’n cael eu cwmpasu gan ddeddfwriaeth neu gyfraith achosion y mae’n rhaid i gymdeithasau eu dilyn. Lle bo’n briodol, mae’r Llawlyfr yn amlygu’r gofynion gorfodol hyn trwy ddefnyddio’r ‘rhaid’ gorchmynnol, ac mewn rhai mannau, mae’n cyfeirio at y ddeddfwriaeth berthnasol trwy ddefnyddio ei henw.

Mae’r arweiniad ar arfer da yn edrych ar yr egwyddorion, moeseg a safonau ymddygiad sylfaenol sydd i’w disgwyl gan gymdeithasau sy’n cynnig cyfranddaliadau cymunedol. Defnyddir y term ‘dylai’ wrth gyfeirio at yr arferion gwirfoddol, ond dymunol, hyn.

Mae’r Uned Cyfranddaliadau Cymunedol a’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol yn gweithio gyda’i gilydd er mwyn hyrwyddo arferion da gan gymdeithasau sy’n gwneud cynigion cyfranddaliadau cymunedol. Er nad oes gan yr Uned bwerau ffurfiol sy’n gorchymyn cymdeithasau i ddilyn yr arweiniad yn y Llawlyfr hwn, sefydlodd y Nod Safon Cyfranddaliadau cymunedol fel ffordd o gydnabod a hyrwyddo arfer da. Mae’r Nod yn cael ei ddyfarnu i gynigion cyfranddaliadau cymunedol gan ymarferwyr sydd wedi derbyn trwydded gan yr Uned Cyfranddaliadau Cymunedol i wneud y gwaith hwn ar ei ran. Caiff y Llawlyfr ei ddiweddaru’n rheolaidd, yn seiliedig ar sylwadau ac adborth gan ymarferwyr, ac mae’n gweithredu fel ffordd o rannu arfer da.